Akıllı Cep Telefonunu Güvenle Kullanmanın 15 Kuralı..

0

Akıllı Cep Telefonunu Güvenle Kullanmanın 15 Kuralı..

Mobil uygulamalarda bilinmeyen tehlikeler nelerdir?

Hazırlayan: Av. Suat Şahin

Mobil uygulamalardaki bazı tehlikeler nedeniyle,  her akıllı cep telefonu kullanıcısına yönelik eğitim verilmesi gerekmektedir.

Örneğin,  Mobil uygulama yüklemeleri sırasında gereken bazı(mikrofon ve kamera) izinler, cep telefonunuz ile bulunulan ortam dinlemesine sebep olmaktadır

Mobil uygulama yüklemeleri sırasında gereken bazı izinlerin, ortam dinlemesine sebep olabilmektedir. Hava durumunu göstermek için yükleme sırasında lokasyon bilgisini alma izni isteyen herhangi bir hava durumu uygulamasının, kamera ve mikrofona erişim izni istemesi anlamsız olmasına rağmen, cep telefonu kullanıcısı bunu sıradan bir onay şeklinde kabul edip onayladığı takdirde, elindeki cep telefonu kendisi için tehlikeli bir cihaz hale gelebilmektedir.

Bilişim dünyasında, işletim sistemine komut gönderen kullanıcı arayüzü olarak adlandırılan “shell” (Kabuk) dosyalarında, kodların içerisine yerleştirilebilecek çok küçük casus yazılımlar sayesinde kullanıcıların telefonuna yönelik dış müdahalelerin olabilmektedir.

“Herhangi bir mobil uygulama, amacının dışında örneğin kamera ve mikrofon gibi izinleri de istiyorsa, bunun sorgulaması gerekir, neden? Mobil uygulamalar, akıllı telefonların artmasıyla büyük bir pazar alanı oluşturarak insanlara hizmet etmekteler. Bu uygulamalar kendilerinin sistemde stabil bir şekilde çalışabilmesi için, yükleme öncesinde yükleyen tarafa birtakım izin isteklerinde bulunur. Bu izinler genel olarak sistem dosyalarına, kameraya, mikrofona, kişi listesine, arama kaydına, mesajlara, fotoğraflara, videolara, müziklere şeklinde listelenmektedir. İndirdiğiniz bir uygulama, bu izinlere neden ihtiyaç duyar?

Shell içerisindeki söz konusu dosyalar, bulunduğu cep telefonu, tablet ya da bilgisayarlar, uzak bir istemci üzerinden yetkisiz erişim için ulaşılabilir hale getirebilir. Sadece bunlar değil aynı zamanda iletişim formlarından, ziyaretçi defterlerinden, profil fotoğrafı yükleme alanlarından, mesaj gönderme sayfalarından sisteme enjekte edilebilir. Bu yazılımlar milyonlarca kişinin 3. kişilerin eline geçmemesi gereken bilgilerini ifşa edebilir. Bu bilgiler, kredi kartı bilgileriyle birlikte paylaşılması rahatsızlık verebilecek özlük bilgileri de olabilir.

 Akıllı cep telefonunu güvenle kullanmanın 15 yolu

 Mobil cihazlardaki güvenlik konusunda akıllı cep telefonu kullanıcılarına, özellikle de tehditlerin daha yoğun olarak görüldüğü Android sistemli cihaz kullanıcılarına yönelik güvenlik ipuçları çok önemlidir.

Akıllı telefonlar artık hayatımızın bir parçası. Sundukları imkan ve teknik alt yapı ile cep telefonu kavramını bile öldürmeyi başaran yeni bir iletişim devrimi. Cep telefonları sesli iletişim kurmanın yanı sıra bir takım ek hizmetler sunabilirken, akıllı telefonların sunduğu diğer imkanlar sesli iletişim yani telefon olma özelliklerini bile gölgede bırakabilecek kapasitede. Kimimiz için dış görünüşü ile elimizde hoş bir takı, kimimiz için pahalı bir oyuncak, kimimiz için ise vazgeçilmez bir yardımcı ve yol arkadaşı olan akıllı telefonlar kısa zamanda gündelik hayatımızdaki yerlerini aldılar. İleride e-demokrasinin bir enstrümanı olabilir mi diye tartışılan bu ürünlerin yarın hayatın hangi alanlarını donime edebileceğini şimdiden kestirmek hiç de kolay değil.

2013 itibari ile sadece Türkiye’de akıllı telefon kullanıcı sayısı 12,3 milyona ulaştı. Kullanıcı sayıları ciddi rakamlara ulaşınca her gün medyada bu cihazlar aracılığı ile yapılan hatalara da sıklıkla şahit oluyoruz. İlginç detaylar yakalayabileceğimiz can alıcı bir örnek

“8 yaşındaki bir çocuk oyun oynamak için babasının iPad’ini istedi ve müdavimi olduğu oyunda ona avantaj sağlayan sanal domateslerden 2 tır dolusu satın aldı. Kabarık fatura babanın telefonuna gelen bildirim mesajı ile fark edildi.”

“AppStore ve Google Play uygulama mağazalarından milyonlarca kullanıcı tarafından indirilen CIA (Caller Identification App) adlı uygulama, rehberinizi kendi veri tabanına kopyalıyor.”

Bu yazımızda farkında olmadan ya da bilinçli paylaşılan kişisel verilerin bizler için getirdiği tehditlerden ve basit önlemlerle bunlardan nasıl kaçınabileceğimizden söz edeceğiz.

1. Ekran koruyucu şifresi kullanarak ekranınızı kilitleyin!

android-ekran-kilidi

Belki ilk bakışta bayağı ve yetersiz bir güvenlik önlemi olarak kulağınıza gelecek

ama maillerinize direk erişimi olan, elinizde ve cebinizde taşıdığınız telefonlarınızın

basit de olsa bir şifresi olmalı. Eğer maileriniz telefonunuzdaki resimler ve diğer

veriler sizler için mahremiyet ihtiva ediyorsa bunları mutlaka şifre ile korumalısınız.

En temel güvenlik önlemi, ekran kilitleme özelliğidir ve bütün modeller için

ortaktır. Cihazınız kullanmaya başlamadan önce bunu yapın. Ayarlar > Güvenlik

> Ekran Kilitleme menüsünden yapabilirsiniz. Önemli uygulamalarınızı ise 2

kere kilitleyin! Sizin için önemli olan uygulamalara PIN yaratarak,

onları  kilitleyebilirsiniz. Bu konuda yardımcı olan App Lock uygulaması, ücretsiz

olarak Google Play Store’dan indirilebilir.

2. Cihazın temel güvenlik ayarlarını değiştirmeyiniz.

iphoneturkey-biz-ios6-beta-gizlilik-30

Eğer ne yaptığınızı gerçekten bilmiyorsanız cihazın temel güvenlik ayarlarını değiştirmeyin. Bilindiği üzere iphone telefonlarda “jeal-break” işlemi yapılarak ya da android işletim sisteminde “rooting” işlemi yapılarak işletim sistemi geliştiricilerinin değiştirilmesini istemediği bazı hamleleri yapmaya ya da standart dışı uygulamalar kurmaya ya da işletim sisteminin temel öğesi olan bazı uygulamaları silmeye yetki kazanmış oluruz. Ancak telefon üzerinde yapılan bu gibi değişiklikler telefonunuzu farklı saldırılara karşı güvensiz hale getirecektir.

3. Uygulamalarınızı yalnızca güvenilir kaynaklardan indiriniz.

google-play-apple-store-badges-psd-150x150

jailbreak yapılan iphone telefonlarda farklı kaynaklardan da uygulama indirilebilmekte. Aynı şekilde android işletim sisteminde de sadece google play gibi resmi uygulama indirme ortamlarından uygulama indiriniz. Bir uygulamayı indirip kullanmadan önce vakit ayırıp internet’te güvenilirliği hakkında ufak bir araştırma yapabileceğiniz gibi uygulamanın yorumlarına göz atabilirsiniz. Yukarıda geçen haberde de bahsettiğimiz üzere CIA uygulaması çalışma mantığı gereği telefon rehberiniz merkezi bir yerde toplamakta ve bu uygulamayı kullanan herkese herhangi bir telefon numarasının kime ait olduğunu CIA uygulaması kullanıcılarının rehberinden aldığı bilgilerden yola çıkarak cevap dönmekte. Bu arada değinmeden geçemeyeceğim uygulama kurulum esnasında rehberinize erişim için izin istemektedir. Olumsuz olarak cevapladığınızda sizin telefon rehberinizi kaynak olarak kullanamaz. Doğru kullanıldığında faydalı bir uygulama. Her ne kadar veri tabanını, dikkatsiz ya da telefon rehberinde ki bilgileri mahrem görmeyen kullanıcılardan besliyor olsa da. Tamamen legal olan bu uygulama çalışma prensibi olarak şahsen tercih etmeyeceğiniz bir uygulama olabilir.

4.   Her uygulama indirdiğinizde izin penceresini okuyunuz!

Android uygulama izinleri penceresi sıkıcı gibi gözükse de sisteminizi güvende tutmak için en önemli yoldur. Kötü uygulamalar, bilgilerinize ulaşmak için ve Android fonksiyonlarını kontrol etmek için izin ister. Örneğin, bütün ağ iletişimini okumak ya da SMS mesajlarınıza erişmek gibi. Eğer uygulamanın uzun bir izin listesi varsa, işte o zaman alarm çanlarının çalmaya başladığı andır.

5.   Hiç bir zaman bankacılık uygulamalarını link kullanarak indirmeyiniz!

Dünya çapında sahte bankacılık uygulamaları ile Android cihazları hedef alan truva atlarında ciddi artışlar söz konusu. Kötü amaçlı yazılımlar, sahte banka sitelerinden mesajlar göndererek kullanıcıların çeşitli uygulamaları cihazlarına indirmelerini sağlamaya çalışıyorlar. Ancak bankanız hiç bir zaman bu şekilde bir uygulama sağlamaz. Güvende olmak için bankacılık uygulamanızı Google Play’den indirin.

6. Uygulamayı telefona kurmadan önce uygulamanın çalışması için sizden talep ettiği yetkileri değerlendiriniz.

v1hwPfs

Uygulama kurulum esnasında rehberinize ya da resimlerinize erişim talep ediyorsa bunun gerekliliğini değerlendirip ona göre hareket ediniz. Mesela bir oyunun telefon rehberinize erişim talep ediyor olması bu uygulamayı kurmamanız için yeterli bir sebep olabilir. Aynı şekilde konum bilgilerinize erişmek isteyen ama çalışma mantığı gereği konum bilginiz ihtiyaç duymaması gereken uygulamalara bu izni vermeyiniz ya da gerçekten ihtiyaç duyduğunuz bir uygulama değilse telefonunuza kurmayınız.

7. Telefonunuzdan ödeme yaparken dikkatli olunuz!

Akıllı telefonunuzun uygulama marketinde kredi kartı kullanmak tehlikelidir.

Sadece ücretsiz uygulamaları kullanıyorsanız telefonunuzun uygulama marketinde kullanıcı oluştururken bunu sizden talep etse de kredi kartı bilgilerinizi girmeyiniz. Uygulama satın almayı düşünüyorsanız limiti düşük sanal kart bilgilerinizi kullanmanızı tavsiye ederim. Ek olarak kredi kartı ekstrenizi düzenli olarak takip edin. Bazı durumlarda yanlışlıkla alınmış ürün ya da uygulamalara itiraz etme şansınız olabilir.

Güncel Android cihazlar, telefonla ödeme imkanı sunan NFC çipi (Yakın Alan İletişimi) bulundururlar. Hatta bazı ülkelerdeki mağazalarda bununla ilgili ödeme sistemleri bile devre girmiştir. “Bankalara yönelik her yeni teknoloji bilgisayar saldırıları için potansiyel hedeftir“ tespitini yapan ESET araştırmacıları, bu teknolojiyi kullanırken, bankadan doğru bilgi alınmasını ya da direkt olarak NFC sistemi ile ödeme yapılmasını tavsiye ediyor.

8. Güncellemeleri vaktinde ve düzenli olarak yapınız.

galaxy_s4_ilk_guncelleme

Akıllı telefonunuzda kurulu olan uygulamaları güncel tutun. Uygulamaların güncel versiyonları keşfedilen hata ve güvenlik açıklarından arındırılmış olacaktır dolayısı ile daha kararlı çalışacaktır. Aynı şekilde üretici firma güncel işletim sistemi yayınlandığında işletim sisteminde güncelleyin. Ancak bunu yapmadan önce güncel işletim sistemi ile telefonunuzun kaynaklarının yeterliliğini araştırın. Sizin telefonunuz üzerinde gayet yavaş çalışacak ama güncel bir işletim sistemi bir virüs kadar canınızı sıkabilir.

9. Hassas bilgilerinizi akıllı telefonda saklamayınız, hatta taşınabilir SD kartlarda hiç saklamayınız!

Akıllı telefonunuzun dosyalarının mutlaka yedeğini alınız.

Telefon-Rehberi-Yedekleme-Kurtar_10963_1

Her halde virüslerin insan oğluna kazandırdığı en güzel prensiplerden biri kritik dosyalarını yedeklemektir. Aslında çoğu zaman bir virüsten ziyade cihazın bozulması ya da kullanıcı hatasından kaynaklanan nedenlerle veri kaybına maruz kalırız. Güncel akıllı telefonlar bulut çözümleri üzerine sisteminizin yedeklerini alma olanağı sunduğu gibi belli periyotlarda dosyalarınızın yedeklerini şahsi bilgisayarınıza da alabilirsiniz. Bazı şeylere ihtiyaç duyulduğunda artık çok geç olmuş olabilir. Teknik olarak Akıllı telefonlarda silinen verinin geri kurtarması mümkün olsa da bu oldukça meşakkatli ve bazen maliyetli bir işe dönüşebilir özellikle cihazın diskinde fiziki bir hasar söz konusu ise. Dolayısı ile akıllı telefonunuzu arada bir yedeklemeye vakit ayırın.

Örneğin, telefonunuzda kredi kartınızın biglileri ya da pasaportunuzun fotoğrafı varsa, bunları harici bellekte saklamayın. Bu, saldırganların bilgilerinize ulaşmalarını kolaylaştırır. Öte yandan Google’ın  Android Device Manager sayfası ve ESET Mobile Security’nin Anti-Theft uygulaması, telefonunuzun çalınması durumunda uzaktan verilerinizi silebilmeniz için çözümler sunar.

 10. Ortak kullanıma açık kablosuz ağların (Wİ-Fİ) kullanımı tehlikelidir.

free-wifi

 

Ortak kullanıma açık kablosuz ağları kullanırken dikkatli olun. Şifresiz herkese açık kablosuz ağ trafiği bu hizmeti bedava veren kişi tarafından dinleniyor olabilir. Şifresiz internetin kimin tarafından sunulduğuna emin olduğunuz güvenebileceğiniz kablosuz ağları kullanın ya da GSM operatörünüzün 3G internet servisini tercih ediniz.

11. Mobil telefonunuzun uzaktan yönetim ve verileri silme özelliğini aktif ediniz.

Mobil telefonunuzun işletim sistemi güncel ise gerekli ayarları yaparak telefonunuzu uzaktan yönetebilir, şuan nerede olduğu bilgisini harita üzerinden görebilir, uzaktan bir komut ile alarm sesi çıkarmasını sağlayabilirsiniz. Aynı şekilde telefondaki tüm kişisel verileri silebilirsiniz. Çalınması ya da kaybolması durumunda böyle bir özellik gerek cihazı tekrar bulma, gerekse bazen cihazdan daha değerli olan kişisel verilerin uzaktan bir kaç tık ile telefondan silinmesi konusunda faydalı olabilir. iphone kullanıcıları telefonlarında icould özelliğini aktive edip http://icould.com’u her hangi bir bilgisayardan erişip iphone’nizi yönetebilirsiniz.

12.  İş için kendi telefonunuzu kullanacaksanız, önce mutlaka bilgi işlem yetkiliniz ile görüşünüz!

İş için kendi telefonunu kullanma yaklaşımı giderek yaygınlaşmaktadır. Ancak bu durum ciddi riskler barındırmaktadır. “Gönderilmiş” kutunuzda bulunan bir mail bile suçluların şirket ağınıza giriş yapmalarına sebep olabilir. O nedenle bu konuyla ilgili mutlaka bilgi işlem bölümünüzle veya bu konuda hizmet aldığınız kişi ile görüşünüz.

13.   Güvenlik yazılımı kullanınız!

ESET verilerine göre, son bir yılda akıllı cep telefonlarına yönelik kötü amaçlı Android yazılımları %63 oranında artış gösterdi. Ayrıca fiziksel hırsızlıklar da hız kesmedi. Tıpkı bilgisayarınızı koruduğunuz gibi, akıllı cep telefonunuz için de mobil güvenlik (Mobile Security) yazılımları kullanınız!

14.   Cihazınız mı kayboldu? Panik yapmayın. Çalınan telefonunuzu hemen bildiriniz.

5809 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde “Kurum sistemine kayıtlı olan elektronik kimlik bilgisini haiz cihazı çalınan, yağmalanan, kaybeden veya her ne suretle olursa olsun rızası dışında elinden çıkan kişiler cihazının elektronik haberleşme bağlantısının kesilmesi için öncelikle bilgi ve ihbar merkezine başvururlar.” Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazlara Dair Yönetmeliğin 11 nci maddesinin 1 inci fıkrasında “Cihazları beyaz listede yer alan kullanıcılar çalınma, yağmalanma, kaybolma veya her ne suretle olursa olsun rızası dışında elden çıkma durumlarında cihazlarının elektronik haberleşme şebekesinden hizmet almasını engellemek için telefon yolu ile ihbarda bulunur” hükümleri yer almaktadır. Söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Bilgi ve İhbar Merkezi’nin telefon ile aranması ve verilen bilgilerin doğrulanması halinde cihazın haberleşme şebekesinden hizmet alması engellenmektedir.

31 Ocak 2006 tarihinde faaliyete geçen Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Bilgi ve İhbar Merkezi Çağrı Merkezi’ne Türkiye’nin her yerinden 444 9 777 – 0312 232 23 23 numaralı telefonu aramak sureti ile 7 gün 24 saat ulaşılabilmektedir. Şahsen yapılacak taleplerin, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun “Yeşilırmak Sokak No:16 Demirtepe/ANKARA” adresine yapılması gerekmektedir.

 

Kayıp/çalıntı ihbarının gerçekleşmesi için hat sahibi olan kişinin telefon ile ihbarda bulunması gerekmektedir. İhbar sırasında kişinin vermiş olduğu bilgiler doğrulanmak üzere ilgili GSM İşletmecisine iletilmekte ve kişinin verdiği bilgilerin doğrulanması halinde cihazın haberleşmeye kapatılması işlemi gerçekleşmektedir. Savcılık ve mahkeme kararı ile kapatılan ya da  Bilgi ve İhbar Merkezi’ne (444 9 777 – 0312 232 23 23)  yapılan kayıp/çalıntı ihbarları doğrultusunda kapatılan cihazlara ilgili GSM işletmecisi tarafından “YASAL UYARI: ………. IMEI numaralı cihaz ÇALINTI’dır. En yakın kolluk kuvvetine teslim ediniz” içeriğinde mesaj gönderilmektedir. 

İhbarda bulunulduktan sonra cihaza ait IMEI numarası “http://www.mckstk.gov.tr/node/56” adresinden sorgulandığında “çalıntı ihbarı yapılmış cihaz” olarak görülmektedir. İhbar doğrulandıktan sonra yapılan sorgulamada söz konusu ifade “çalıntı cihaz” ibaresine dönüşmektedir. İhbarı doğrulanmayan kişilere kısa mesaj (SMS) gönderilmesi sureti ile bilgi verilmektedir. Ayrıca, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun Bilgi ve İhbar Merkezi’nin aranması suretiyle de ihbar sonucu öğrenilebilmektedir.

 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu; cihazı çalınan, yağmalanan, her ne suretle olursa olsun rızası dışında elinden çıkan veya cihazını kaybeden kişilerin başvurusu üzerine cihazın elektronik haberleşme bağlantısının kesilmesine veya açılmasına yetkili kılınmıştır.  Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun çalınan, gasp edilen veya kaybedilen telefonları bulmak ve ilgili kişiye teslim etmek gibi görevleri bulunmamaktadır. Kayıp/çalıntı cihazların bulunması, takip edilmesi ve bulunarak teslim edilmesine ilişkin taleplerin Cumhuriyet Başsavcılıkları ile kolluk güçlerinin (polis veya jandarma) ilgili birimlerine yapılması gerekmektedir.

Bu konuda hem Google hem de ESET Mobile Security yazılımı, Anti-Theft uygulaması ile oldukça iyi güvenlik çözümleri sunuyor. Cihazınız kanepenin arkasına düşmüş olsa bile bu çözüm ile kaybolan cihazların yerleri bulunabilir. Anti-Theft uygulaması ile cihazınız sessiz konumdayken bile çalmasını sağlayabilir, uzaktan cihazınızı kilitleyebilir ve harita üzerindeki yerini tespit edebilirsiniz.

 

telefonu-calinan-veya-kaybedenler-ne-yapmali-1

Çalındığından emin olduğunuz telefonlarınızı IMEI numarası ile BTK’nin 7/24 hattı 0 (312) 294 94 94’e bildirip Türkiye GSM operatörlerinde kullanıma kapatılabilirsiniz. Telefona her hangi bir Türkiye GSM operatörünün kartı takıldığında kullanıcıya bir sms gelir ve telefonun çalıntı bir telefon olduğu bilgisi verilir ve hiç bir şekilde Türkiye operatörlerinde kullanılamaz. Telefonunuzun IMEI numarasını öğrenmek için *#06# yazıp arama tuşuna tıklayın. IMEI numarası ekranda belirecektir. IMEI numarasını güvenli bir şekilde saklayın. Ayrıntılı bilgi için http://mcks.gov.tr inceleyebilirsiniz.

Bulunan telefonunuzu tekrar nasıl açtırabilirsiniz? 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 58 inci maddesi uyarınca Bilgi ve İletişim Kurumu sistemine kayıtlı olan elektronik kimlik bilgisine haiz cihazı çalınan, yağmalanan, kaybeden veya her ne suretle olursa olsun rızası dışında elinden çıkan kişilere ait cihazların elektronik haberleşme bağlantısının kesilmesi veya bağlantısı kesilen cihazların yeniden iletişime açılması işlemleri, Kurum içi bir düzenlemeyle, BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI tarafından yerine getirilmektedir. Bu itibarla, belirtilen taleplerin  “Yeşilırmak Sokak No:16 Demirtepe-ANKARA” adresine yapılması gerekmektedir.

 

 Adli bir olaya ilişkin iletişimin tespiti nasıl gerçekleştirilir?

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 135 inci maddesinin birinci fıkrası; “Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada, suç işlendiğine ilişkin kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması durumunda, hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararıyla şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi tespit edilebilir, dinlenebilir, kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. Cumhuriyet savcısı kararını derhâl hâkimin onayına sunar ve hâkim, kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi halinde tedbir Cumhuriyet savcısı tarafından derhâl kaldırılır” hükmünü içerir.

Diğer taraftan, Adalet Bakanlığı Yönetmeliğinin;

6 ncı maddesinin birinci fıkrası; “İletişimin tespiti, dinlenmesi, kayda alınması veya sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine ilişkin talepler ile hâkim ve Cumhuriyet savcısı kararlarında, aşağıda belirtilen hususlar yer alır: (a) SORUŞTURMA NUMARASI veya kovuşturmaya geçilmişse MAHKEME ESAS NUMARASI, …. belirtilir.” hükmü ile,

9 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi; “İletişimin tespiti kararı ile ilgili işlemlerin icrasını Cumhuriyet savcısı doğrudan veya kolluk birimi aracılığıyla Başkanlıktan talep eder. Tedbirlere ilişkin kararlar işletmecilere gönderilmez” hükümlerini içermektedir.

Bu itibarla tespit taleplerinin yerine getirilebilmesi için, mevzuat gereğince soruşturma numarası ya da kovuşturmaya geçilmişse mahkeme esas numarasının belirtilmesi, yazıların ilgili Cumhuriyet savcısı tarafından doğrudan (Cumhuriyet savcısının adı-soyadı, sicil numarası, kaşe ve imzasını içerecek şekilde) talep edilmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde kolluk birimleri tarafından yazılan ve Cumhuriyet savcıları tarafından derkenar emirle havale edilen yazıların TİB.Başkanlığına gönderilmemesi gerekmektedir.

15. Cep telefonunuzun dinlendiğini veya kayda alındığını öğrendiğiniz zaman C.Savcılığına suç duyurusunda bulununuz.

Cep telefonu dinleme ve güvenliği açısından; Türkiye’de haberleşmenin ve kişisel bilgilerin güvenliği ve gizliliği, Anayasa, TCK, Elektronik Haberleşme Kanunu ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) düzenlemeleri ile korunmaktadır.

5397 sayılı yasa ve bu yasanın uygulama esaslarını düzenleyen Yönetmelik hükümleri gereği telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin tespiti (arama, aranma, tarih, saat, yer bilgisi, vb.), dinlenmesi, sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi ve kayda alınması işlemleri, 23.07.2006 tarihinden itibaren Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)  bünyesinde faaliyete geçen Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) tarafından yürütülmektedir.

Operatörler, ilgili mevzuat çerçevesinde TİB’e 5397 sayılı kanun ile verilen görevlerin yürütülmesi için gerekli altyapıyı sağlamakta olup, bunun dışında herhangi bir işlem yapmaları mümkün değildir.

Telelefon dinleme ve görüşmelerin kayda alınması yasaya aykırıdır, suçtur ve delil olarak kabul edilemez. Ancak yasaya uygun olarak, Hakim veya Cumhuriyet Savcısının kararı ile yapılan kayıtlar delil niteliği taşır.

Telefonunuz tehdit edildiniz veya dinlendiniz ve görüşmeler kayda alındı ise durumu derhal C.Savcılığına bildirmeniz gerekir. C.Savcılığı tehdit edildiğiniz telefon numarası ile ilgili belirttiğiniz tarihlerdeki çağrı ve sinyal bilgilerinin kaydını ister. Daha sonra şüpheliye ulaşılarak bu husus sorulur. Şüpheli eğer tehdit etmediğini öne sürerse işte o zaman C.Savcılığı ya da hakim talimatıyla yapılan görüşmelerin kaydı istenir. Telefon dinlenmesi mahkeme kararı ie izin alınmaksızın suçtur. Ancak Bu yetki yalnızca  mahkeme kararı ile TİB Başkanlığına verilmiştir. Yani geriye dönük 2 yıllık tüm görüşmeleriniz ilgili kurumda kayıtlıdır.

Kanun dışı dinleme halinde bunun yaptırımı nedir?

5397 sayılı Kanun ile 2559, 2803 ve 2937 sayılı Kanunlarda yapılan değişikliklerle her üç Kanuna da eklenen “Bu maddede belirlenen usul ve esaslara aykırı dinlemeler hukuken geçerli sayılmaz ve bu şekilde dinleme yapanlar hakkında 26.09.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre işlem yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun Esas : 2010/5 MD-187 Karar : 2011/131 Tarih :  21.06.2011 kararında  RÜŞVET ( Cep Telefonu Kayıtlarının Delil Değeri ) CEP TELEFONU KAYITLARININ DELİL DEĞERİ DELİL TOPLAMAK İÇİN OLUŞTURULAN CEP TELEFONU KAYITLARI HAKİM KARARI OLMADAN DİNLEME ( Delil Değeri ) karara bağlanmıştır.

“Haberleşmenin Gizliliğini İhlal”i suçunun karşılığı nedir?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 132 nci maddesinde düzenlenen “Haberleşmenin Gizliliğini İhlal” suçunu düzenleyen madde şu şekilde tanzim edilmiştir:

(1) Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlâl eden kimse, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu gizlilik ihlâli haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın alenen ifşa eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

(4) Kişiler arasındaki haberleşmelerin içeriğinin basın ve yayın yolu ile yayınlanması hâlinde, ceza yarı oranında artırılır.

 

“Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması” suçunun karşılığı nedir?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 133 üncü maddesinde “Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması” başlığı altında düzenlenen madde metni şu şekildedir.

(1) Kişiler arasındaki alenî olmayan konuşmaları, ta­raflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinleyen veya bunla­rı bir ses alma cihazı ile kaydeden kişi, iki aydan altı aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi, diğer konuşanların rızası ol­madan ses alma cihazı ile kayda alan kişi, altı aya kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

Yukarıdaki fıkralarda yazılı fiillerden biri işlenerek elde edildiği bi­linen bilgilerden yarar sağlayan veya bunları başkalarına veren veya diğer kişilerin bilgi edinmelerini temin eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu konuşmaların ba­sın ve yayın yoluyla yayınlanması halinde de, aynı cezaya hükmolunur.

 Telefon dinleme ve görüşmelerin kayda alınmasına dair yasa maddesini 5271 sayılı CYY`nın 135.maddesidir. Bu maddede konuyla ilgili tüm detaylar çok açık bir şekilde yer almaktadır. 5271 sayılı CYY`nın Koruma Tedbirleri başlıklı dördüncü kısmının 135 ila 138. maddelerini kapsayan beşinci bölümünde ” Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi” düzenlenmiş olup,

İletişimin Tespiti, Dinlenmesi ve Kayda Alınması: MADDE 135.- (1) Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada, suç işlendiğine ilişkin kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkanının bulunmaması durumunda, hakim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararıyla şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi tespit edilebilir, dinlenebilir, kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. Cumhuriyet savcısı kararını derhal hakimin onayına sunar ve hakim, kararını en geç yirmidört saat içinde verir. Sürenin dolması veya hakim tarafından aksine karar verilmesi halinde tedbir Cumhuriyet savcısı tarafından derhal kaldırılır.

(2) “Şüpheli veya sanığın” tanıklıktan çekinebilecek kişilerle arasındaki iletişimi kayda alınamaz. Kayda alma gerçekleştikten sonra bu durumun anlaşılması halinde, alınan kayıtlar derhal yok edilir.

(3) Birinci fıkra hükmüne göre verilen kararda, yüklenen suçun türü, hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği, iletişim aracının türü, telefon numarası veya iletişim bağlantısını tespite imkan veren kodu, tedbirin türü, kapsamı ve süresi belirtilir. Tedbir kararı en çok üç ay için verilebilir; bu süre, bir defa daha uzatılabilir. Ancak, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak gerekli görülmesi halinde, hakim bir aydan fazla olmamak üzere sürenin müteaddit defalar uzatılmasına karar verebilir.

(4) Şüpheli veya sanığın yakalanabilmesi için, mobil telefonun yeri, hakim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının kararına istinaden tespit edilebilir. Bu hususa ilişkin olarak verilen kararda, mobil telefon numarası ve tespit işleminin süresi belirtilir. Tespit işlemi en çok üç ay için yapılabilir; bu süre, bir defa daha uzatılabilir.

(5) Bu madde hükümlerine göre alınan karar ve yapılan işlemler, tedbir süresince gizli tutulur.

(6) Bu madde “kapsamında dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine ilişkin hükümler” ancak aşağıda sayılan suçlarla ilgili olarak uygulanabilir:

a) Türk Ceza Kanununda yer alan;

1. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80),

2. Kasten öldürme (madde 81, 82, 83),

3. İşkence (madde 94, 95),

4. Cinsel saldırı (birinci fıkra hariç, madde 102),

5. Çocukların cinsel istismarı (madde 103),

6. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188),

7. Parada sahtecilik (madde 197),

8. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220),

9. Fuhuş

10. İhaleye fesat karıştırma (madde 235),

11. Rüşvet (madde 252),

12. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (madde 282),

13. Silahlı örgüt (madde 314) veya bu örgütlere silah sağlama (madde 315),

14. Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk (madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337) suçları.

b) Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları.

c) Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan zimmet suçu,

d) Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar.

e) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar.

(7) Bu maddede belirlenen esas ve usuller dışında hiç kimse, bir başkasının telekomünikasyon yoluyla iletişimini dinleyemez ve kayda alamaz.”
Kaynaklar;

1-) Fatih Ekrem Genç -Siber Güvenlik Derneği, Bilinçli İnternet Platformu Çalışma Grubu -İstanbul  http://www.siberguvenlik.org.tr/2013/12/10-admda-akll-telefon-guvenligi.html?m=1

2-)http://www.eset.com/tr/about/press/articles/article/akilli-cep-telefonunu-guvenle-kullanmanin-8-yolu/

3-)http://www.tib.gov.tr/tr/tr-menu-46-iletisimin_denetlenmesi_hakkindaki_sorular.html

 

Paylaş

Yorum Yap